Soms zie je het al in de eerste minuten van een afscheid. Wie de stilte draagt. Wie niet weg te krijgen is.
Bij het afscheid van Jeroen was dat Baloe.
Een grote, zachte labradoodle die geen moment van zijn baasje week. Hij bleef dichtbij. Hield alles in de gaten. Alsof hij nog steeds de wacht hield.
Je voelt het meteen als je zoiets ziet. Dit is geen hond die toevallig meekomt. Dit is familie.
Langzaam verdwijnen, terwijl iemand er nog is
Jeroen was 58. Dementie kwam binnen toen hij nog midden in het leven stond. Met een gezin, een garage vol plannen en handen die alles konden maken.
En dan glipt het weg. Niet in één keer. Stukje bij beetje.
Een woord dat niet komt. Een gesprek dat je niet meer kunt volgen. Een kistje dat je wilt timmeren voor je oude hond, terwijl je handen niet meer weten hoe.
Stel je voor dat jij dat bent. Dat je wéét dat het misgaat. Dat je zoekt naar een uitweg, en die is er niet. Die frustratie. Die machteloosheid.
En stel je voor dat jij degene ernaast bent.
Die elke dag een beetje afscheid neemt van iemand die gewoon nog aan tafel zit. Levende rouw, noemen ze dat. Er is geen beter woord voor.
Hoe zwaar dat is, weet ik als geen ander. Mijn vader heeft ook dementie. Van dichtbij zie ik wat het met een partner doet. Je verliest niet alleen de liefde van je leven. Je wordt ineens ook verzorger, regelaar, geheugen en steun. Allemaal tegelijk.
Daarom heb ik zoveel respect voor Annet en de kinderen. Voor hoe ze er voor Jeroen waren, elke dag weer.
Iemand die het zonder woorden begreep
Midden in die storm was er Baloe.
Hij vroeg niets. Verbeterde niets. Hij was er gewoon. Een warme kop op een knie. Een vacht om je handen in te begraven als de woorden op waren.
Honden voelen haarfijn aan wat er in een mens omgaat. Baloe merkte het als het zwaar werd voor zijn baasje en bleef dan nog dichterbij. En Jeroen had weer iemand om voor te zorgen. Juist toen er steeds meer voor hém gezorgd moest worden.
Voor Jeroen was Baloe zijn eigen hulphond. Hij bracht rust, ritme en verbinding als de woorden het lieten afweten. Een maatje dat precies aanvoelde wat zijn baasje nodig had.
Tot het allerlaatste moment
Door de lens zie je soms wat je anders mist. Een hand die even blijft liggen. Een blik die net te lang duurt.
Bij Baloe zag je het in alles. In hoe hij bij zijn baasje bleef. In hoe hij keek. In hoe hij tijdens het afscheid twee keer blafte, alsof hij zelf ook nog iets te zeggen had.
Hij heeft tot het einde voor Jeroen gezorgd. Op vier pootjes. Met heel zijn hart.
Jeroen ligt nu bij Robin. Bij het zoontje dat hij en Annet veel te vroeg moesten loslaten. Al die jaren was daar dat plekje, met dat kleine jongetje. Nu ligt zijn papa naast hem.
Vader en zoon, samen in één graf. Een vader die zijn kind eindelijk weer dicht bij zich heeft. Zo voelt het, in elk geval.Hoe verdrietig alles ook is: die gedachte is met geen pen te beschrijven. Het is een sprankje troost midden in de pijn. Iets om aan vast te houden, als al het andere wegvalt.
Wat blijft
Dementie neemt zoveel. Woorden. Herinneringen. De persoon zoals je hem kende.
Maar liefde laat zich niet zomaar wegnemen. Die zit in een blik. In een vacht onder je vingers. In een maatje dat blijft, ook als alles verandert.
Leef jij met iemand die langzaam verdwijnt? De echte momenten zijn er nog. Misschien kleiner, misschien stiller. Maar ze zijn er, en ze zijn het waard om te bewaren.
Lieve Annet en (schoon)kinderen van Jeroen, dank jullie wel dat ik zo dichtbij mocht komen in de meest verdrietige periode van jullie leven.
Met alle liefde geschreven
Ilona
