Wanneer foto's écht van waarde zijn...
Er is geen woord voor...
Ik zou willen dat we terug konden. Alles terugdraaien, alles ongedaan maken.
Want een moord kost meer dan één leven. Families zijn daarna nooit meer wie ze waren. Getekend, voor altijd, op een manier die je van buitenaf niet kunt uitleggen en van binnenuit niet kunt navertellen.
De moord op Jarell heeft iets in mij omgezet. Ik was al fotograaf. Maar ik wist niet dat je als fotograaf onderdeel kunt zijn van hoe een familie zoiets doorkomt. Dat je er gewoon kunt zijn. Dat je de liefde die er is voor een zoon, een broer, een vriend, een schoonzoon kunt vastleggen in de allerergste periode van hun leven.
Sharon vroeg of ik het wilde doen. Van de laatste zorg tot aan het graf. Zodat de familie er later naar kon kijken, wanneer ze eraan toe waren. Ik heb geen seconde getwijfeld.
Zij schreef er zelf een stuk over. Dat is honderd keer beter dan wat ik erover zou kunnen zeggen,
Geschreven door Sharon Kruger, zusje van Jarell
Als er iemand overlijdt moet er natuurlijk een afscheid geregeld worden. Net als wanneer je een bruiloft plant, plan je dit ook. Een draaiboek ontstaat en je wordt geleefd door emoties en verschillende afspraken. Emoties die je normaliter niet zolang vasthoudt. Verdriet en pijn verstompen je, en sluiten je af voor de buitenwereld. Je denkt niet helder na. Omdat alles in zijn leven vastgelegd was, wilde de vader van Jarell dit ook filmen. Gewoon een statief ergens neerzetten. Dan hebben we in elk geval iets.. maar dit wilde ik niet, ik wilde iets waardigs, iets dat Jarell ook zou waarderen. Ik ken Ilona als fantastische mens en fotografe van bruiloften en newborn shoots , maar ik wist niet of ze dit al eens had gedaan én of ze dit ook wilde. Want ik wilde haar erbij, van begin tot het einde. Dus de laatste zorg, de kist sluiten, de avondwake, en de begrafenis zelf. Ikzelf ben een zorgzaam iemand, en houdt er dus niet van als andere mensen aan mijn geliefden zitten en ik heb een zorgachtergrond dus ik heb samen met de vriendin en oudste zus van Jarell de laatste zorg gegeven. Er werd gelachen, en er werd zeker gehuild. Het is een rollercoaster van emoties waar je doorheen gaat en je staat er eigenlijk niet bij stil, het gebeurt gewoon. Door de beelden die Ilona heeft vastgelegd kan ik nu heel goed terug na het moment gaan dat ik bijvoorbeeld mijn broertje zijn baardje met olie masseerde. Ik kan de haartjes in mijn hand voelen, en de geur van zijn baardolie ruiken als ik kijk naar de foto. Of het moment dat ik brak van alles wat er gebeurt was tijdens het sluiten van zijn kist, en bij mijn oudste broer geborgenheid zocht in zijn armen. Nu kan ik die emotie heel goed koppelen aan een moment dat ik mij heel goed herinner want het is zichtbaar, tastbaar bijna. Een foto doet zoveel. "Weet je nog?" Krijgt weer inhoudt want wat als je het niet meer weet, dan pakt je de fotos erbij. Het zijn dierbare herinneringen die bij het leven horen, want ook tijdens een afscheid van iemand wordt er gelachen en worden er even andere gesprekken gevoerd. Het is niet alleen maar verdriet en pijn, je herinnert ook de persoon van wie je afscheidt neemt. En zoals de geboorte of een huwelijk van iemand vastgelegd, hoort voor mij daar ook het afscheid bij. De cirkel is dan wel echt compleet. Het is ook een kwaliteit die een fotograaf/fotografe moet bezitten. Ik denk niet dat iedereen dit kan. Er zijn geen ringlampen of andere attributen die zij erbij kunnen gebruiken. Je wil als nabestaanden ook niet dat constante geklik horen, dus ook daar moeten aanpassingen gedaan worden. Je wil ook niet iemand die zegt " wacht even, dit wil ik vastleggen". Je wil iemand die fotografeert vanuit gevoel, vanuit kennis en ervaring. Iemand die the bigger picture ziet, die gevoel kan vastleggen. Voor ons heeft Ilona dat echt heel goed gedaan, ik voelde haar aanwezigheid op een hele prettige manier. Ze liep niet in de weg, ze was aanwezig op de achtergrond. Ze was een steun voor mensen die even niet bij een bekende wilde zijn, ze was een luisterend oor, zij hoorde erbij maar ook weer niet. Voor iedereen die afscheid moet nemen van een geliefde kan ik alleen maar zeggen, leg het vast! Je kunt dit niet overdoen. one shot... one oppertunity... one moment, Would you capture it? Or just let it slip? *eminem
Waarom "Wat Blijft" er is gekomen
Ik heb die woorden van Sharon nooit meer losgelaten. Dat ze de haartjes van zijn baard weer in haar hand voelt als ze naar die foto kijkt. Dat ze de baardolie ruikt. Dat is precies wat beelden doen, en ik wist niet dat het zó ver ging.
Maar er was ook iets anders. Sharon wist niet of ze het mocht vragen. Niet of het kon, niet of het normaal was, niet of ík het zou willen. Ze heeft het gewoon gedaan omdat ze wist dat het anders weg zou zijn.
En daar ging het bij mij knagen. Want hoeveel families staan er ergens in Nederland op zo'n dag, zonder dat ze weten dat dit bestaat?
Daarom is "Wat Blijft" er gekomen. Een collectief van fotografen die dit willen doen. Voor families die een verlies meemaken waar niemand op voorbereid was. Een moord, een ongeluk, iets wat gisteren nog ondenkbaar was. Zodat er, waar het in Nederland ook gebeurt, iemand is die kan komen.
Wat je moet weten: in dit soort zaken worden de kosten meestal vergoed. Er komt een schadeadvocaat aan te pas die het declareert in het strafproces. Niet altijd, wel meestal. Laat dat je in elk geval niet tegenhouden om het te vragen.
Waar je aan mag denken,
Ben je fotograaf en voel je iets bij dit verhaal? Kom erbij. Ik ga graag met je in gesprek, ook als je nog niet weet of je het kunt.
En zit je hier omdat het jou is overkomen: je mag dit gewoon vragen. Aan mij, of aan iemand anders. Het is geen rare vraag.
Elk verhaal verdient het om verteld te worden. Niet altijd openbaar. Maar wel voor de mensen die achterblijven.
